ISO 22301 ile Felaket Senaryolarına Nasıl Hazırlanılır? (2025 İş Sürekliliği Rehberi)
Depremler, siber saldırılar, sistem arızaları veya pandemi gibi beklenmeyen olaylar bir kurumu saatler içinde durma noktasına getirebilir.
Bu gibi durumlarda şirketin hayatta kalabilmesi, hazırlıklı olup olmadığına bağlıdır.
ISO 22301 İş Sürekliliği Yönetim Sistemi, kuruluşların her türlü kesinti karşısında operasyonlarını sürdürebilme kabiliyetini sistematik olarak yönetmelerini sağlar.
ISO 22301 Nedir?
ISO 22301:2019 standardı, bir kuruluşun iş süreçlerini durma noktasına getirebilecek olaylara karşı hazırlık yapması, bu olaylar gerçekleştiğinde hızlı yanıt verebilmesi ve toparlanma kabiliyetini artırması için oluşturulmuş uluslararası bir yönetim sistemi standardıdır.
Felaket Senaryosu Ne Demektir?
Bir organizasyonun faaliyetlerini etkileyen:
-
BT sistem çökmesi
-
Yangın, sel, deprem gibi doğal afetler
-
İnsan hatası veya sabotaj
-
Tedarik zinciri kesintisi
-
Kritik çalışanların ani yokluğu
gibi olaylar felaket senaryosu kapsamında değerlendirilir.
ISO 22301 ile Felaket Senaryosu Hazırlama Aşamaları
1. İş Etki Analizi (BIA – Business Impact Analysis)
Hangi süreçler kritik?
Hangi varlıklar olmadan üretim yapılamaz?
Ne kadar sürede toparlanmak gerekir?
BIA sonucu: RTO (Recovery Time Objective) ve RPO (Recovery Point Objective) değerleri belirlenir.
2. Risk Analizi
Hangi olaylar ne kadar olasılıkla gerçekleşebilir?
Etkileri neler olur?
3. Felaket Senaryolarının Belirlenmesi
-
BT altyapısına yönelik: Sunucu çökmesi, veri kaybı
-
Fiziksel senaryolar: Yangın, deprem
-
İnsan faktörü: Grev, bilgi sızması, üst yönetim krizleri
4. İş Sürekliliği Planı (BCP – Business Continuity Plan)
Her senaryo için yanıt mekanizmaları geliştirilir:
→ Kim, ne zaman, nasıl aksiyon alacak?
5. Test ve Tatbikatlar
Senaryolar, yılda en az bir kez test edilmelidir.
Test sonrası eksikler dokümante edilip iyileştirme planları uygulanmalıdır.
Sık Yapılan Hatalar
-
BIA yapılmadan doğrudan plan yazmak
-
Planların sadece BT departmanına yüklenmesi
-
Senaryoların test edilmemesi
-
Personelin görev ve sorumluluklarını bilmemesi
-
Dış bağımlılıkların (tedarikçiler, alt yükleniciler) göz ardı edilmesi
ISO 22301 Denetiminde Sorulabilecek Bazı Sorular
| Soru | Beklenen Kanıt |
|---|---|
| Felaket senaryolarınız nelerdir? | Risk değerlendirmesi, BIA |
| Bu senaryolara karşı hangi planlarınız var? | İş sürekliliği planları |
| Tatbikatlar yapılıyor mu? | Tatbikat raporları |
| Personel bilgilendirme yapıldı mı? | Eğitim kayıtları |
| Kriz iletişim planınız var mı? | Onaylı iletişim protokolü |
YYS Danışmanlık Ne Sağlar?
YYS olarak ISO 22301 kapsamında:
-
Felaket senaryoları oluşturma atölyeleri
-
İş etki analizi ve risk değerlendirme dokümantasyonu
-
BCP ve kriz iletişim planı hazırlanması
-
Test senaryoları ve tatbikat tasarımı
-
Denetim simülasyonları ve eksiklerin giderilmesi
hizmetlerini sunuyoruz.
Unutmayın:
Felaket geldiğinde değil, gelmeden önce hazırlıklı olanlar ayakta kalır.
