Kurumsal Karbon Ayak İzi Hesaplama Hizmeti

Kuruluşların faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının belirlenmesi, hesaplanması ve raporlanması; sürdürülebilirlik, müşteri beklentileri, tedarik zinciri gereklilikleri ve çevresel performansın yönetilmesi açısından giderek daha önemli hale gelmektedir.

YYS Danışmanlık, kuruluşların ISO 14064-1 standardı kapsamında kurumsal karbon ayak izi hesaplama ve raporlama çalışmalarının yürütülmesine yönelik danışmanlık hizmeti sağlamaktadır.

Çalışma kapsamında kuruluşun faaliyetleri, organizasyonel yapısı, lokasyonları ve emisyon kaynakları değerlendirilerek ilgili raporlama dönemi için kurumsal sera gazı envanteri oluşturulmaktadır.

Kurumsal Karbon Ayak İzi Nedir?

Kurumsal karbon ayak izi; bir kuruluşun faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan doğrudan ve dolaylı sera gazı emisyonlarının belirli bir raporlama dönemi için hesaplanmasını ifade eder.

Hesaplama sonucunda farklı sera gazlarının iklim değişikliğine etkileri ortak bir ölçü birimi üzerinden ifade edilerek kuruluşun toplam sera gazı emisyon profili ortaya çıkarılır.

Sonuçlar genel olarak ton CO₂ eşdeğeri (tCO₂e) olarak raporlanır.

Kurumsal karbon ayak izi çalışması sayesinde kuruluş;

• başlıca emisyon kaynaklarını belirleyebilir,

• emisyon performansını takip edebilir,

• yıllar arasındaki değişimi izleyebilir,

• azaltım çalışmalarını planlayabilir,

• müşteri ve tedarik zinciri taleplerine cevap verebilir,

• doğrulama çalışmalarına hazırlanabilir.

ISO 14064-1 Nedir?

ISO 14064-1:2018, kuruluş seviyesinde sera gazı emisyonlarının ve uzaklaştırmalarının hesaplanması ve raporlanmasına ilişkin prensip ve gereklilikleri belirleyen uluslararası standarttır.

Standart; kuruluşun sera gazı envanterinin tasarlanması, geliştirilmesi, yönetilmesi, raporlanması ve doğrulamaya hazırlanması için sistematik bir çerçeve sunmaktadır.

ISO 14064-1 kapsamında gerçekleştirilen karbon ayak izi çalışmasının temel amacı yalnızca toplam bir karbon değeri elde etmek değildir.

Kuruluşun hangi faaliyetlerinden ne kadar sera gazı emisyonu oluştuğunun izlenebilir ve raporlanabilir şekilde ortaya konulması amaçlanmaktadır.

Karbon Ayak İzi Nasıl Hesaplanır?

Kurumsal karbon ayak izi hesaplaması kuruluşun faaliyetleri ve emisyon kaynaklarının belirlenmesiyle başlar.

Hesaplamada genel yaklaşım, ilgili faaliyet verisinin uygun emisyon faktörleri kullanılarak sera gazı emisyonuna dönüştürülmesidir.

Örneğin;

Faaliyet Verisi × Uygun Emisyon Faktörü = Sera Gazı Emisyonu

yaklaşımı birçok emisyon kaynağında kullanılabilir.

Ancak kullanılan hesaplama yöntemi, emisyon faktörü ve veri kaynağı emisyon türüne göre değişiklik gösterebilir.

Bu nedenle karbon ayak izi çalışmasının yalnızca internet üzerinden bulunan bir hesaplama aracıyla toplam değer oluşturmak şeklinde değerlendirilmemesi gerekir.

Hesaplamanın dayandığı verilerin, kullanılan yöntemlerin ve emisyon faktörlerinin izlenebilir olması önemlidir.

Karbon Ayak İzi Hesaplamasında Hangi Veriler Kullanılır?

Her kuruluşun faaliyet yapısı farklı olduğundan ihtiyaç duyulan veriler de farklılık gösterebilir.

Kuruluşun faaliyetlerine bağlı olarak;

• elektrik tüketimleri,

• doğal gaz tüketimleri,

• jeneratör ve yakıt kullanımları,

• şirket araçlarının yakıt tüketimleri,

• soğutucu gaz kullanımları ve kaçakları,

• satın alınan enerji,

• personel ulaşımı,

• iş seyahatleri,

• lojistik ve nakliye faaliyetleri,

• satın alınan ürün ve hizmetler,

• oluşan atıklar,

• su kullanımı,

• tedarik zinciri faaliyetleri gibi veriler değerlendirmeye alınabilir.

Hangi verilerin hesaplamaya dahil edileceği kuruluşun faaliyetleri ve belirlenen sera gazı envanteri sınırları doğrultusunda değerlendirilir.

Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 Nedir?

Karbon ayak izi çalışmalarında emisyonların kaynağını daha anlaşılır şekilde değerlendirmek amacıyla Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 sınıflandırmaları yaygın olarak kullanılmaktadır.

Scope 1 – Doğrudan Emisyonlar

Kuruluşun sahip olduğu veya kontrol ettiği kaynaklardan doğrudan oluşan sera gazı emisyonlarıdır.

Örneğin;

• şirket araçlarında kullanılan yakıtlar,

• doğal gaz tüketimi,

• jeneratör yakıtları,

• üretim proseslerinden kaynaklanan emisyonlar,

• soğutucu gaz kaçakları

bu kapsamda değerlendirilebilir.

Scope 2 – Satın Alınan Enerjiden Kaynaklanan Dolaylı Emisyonlar

Kuruluş tarafından satın alınarak tüketilen enerji nedeniyle oluşan dolaylı emisyonlardır.

En yaygın örnek satın alınan elektrik tüketimidir.

Satın alınan buhar, ısıtma veya soğutma enerjisi de kuruluşun yapısına göre bu kapsamda değerlendirilebilir.

Scope 3 – Diğer Dolaylı Emisyonlar

Kuruluşun değer zincirinde meydana gelen diğer dolaylı sera gazı emisyonlarını kapsar.

Kuruluşun faaliyetlerine göre;

• satın alınan mal ve hizmetler,

• tedarikçi faaliyetleri,

• nakliye ve dağıtım,

• iş seyahatleri,

• çalışanların işe gidiş-gelişleri,

• oluşan atıklar,

• ürünlerin kullanımı ve kullanım ömrü sonu gibi kaynaklar bu kapsamda değerlendirilebilir.

GHG Protocol da kurumsal emisyonları bu üç kapsam altında sınıflandırmaktadır: Scope 1 doğrudan, Scope 2 satın alınan enerjiden kaynaklanan dolaylı ve Scope 3 değer zincirindeki diğer dolaylı emisyonları ifade eder.

ISO 14064-1 Karbon Ayak İzi Hesaplama Süreci

Kurumsal karbon ayak izi çalışması kuruluşun büyüklüğü, faaliyetleri ve lokasyonlarına göre planlanmaktadır.

Genel süreç aşağıdaki aşamalardan oluşabilir:

1. Kuruluş ve Raporlama Sınırlarının Belirlenmesi

Hesaplamaya dahil edilecek şirket, tesis, lokasyon ve faaliyetler değerlendirilir.

2. Emisyon Kaynaklarının Belirlenmesi

Kuruluşun faaliyetleri incelenerek doğrudan ve dolaylı sera gazı emisyon kaynakları belirlenir.

3. Veri Toplama

Belirlenen emisyon kaynaklarına ilişkin faaliyet verileri kuruluş tarafından hazırlanır.

4. Verilerin Değerlendirilmesi

Toplanan veriler tutarlılık, kapsam ve kullanılabilirlik açısından değerlendirilir.

5. Karbon Ayak İzi Hesaplamalarının Yapılması

Uygun hesaplama metodolojileri ve emisyon faktörleri kullanılarak sera gazı emisyonları hesaplanır.

6. Sera Gazı Envanterinin Oluşturulması

Hesaplanan emisyonlar uygun kategoriler altında sınıflandırılarak kuruluşun sera gazı envanteri oluşturulur.

7. ISO 14064-1 Raporunun Hazırlanması

Hesaplama sonuçları, kullanılan yöntemler, sınırlar ve gerekli açıklamalar raporlanır.

8. Doğrulamaya Hazırlık

Bağımsız doğrulama talep edilmesi halinde hesaplama ve raporlama kayıtları doğrulama sürecine hazırlanır.

Karbon Ayak İzi Hangi Dönem İçin Hesaplanır?

Kurumsal karbon ayak izi belirlenen bir raporlama dönemi esas alınarak hesaplanır.

Uygulamada çoğunlukla bir yıllık faaliyet verileri kullanılır.

Örneğin kuruluşun 2026 yılı Kurumsal Karbon Ayak İzi, 2026 yılı içerisindeki ilgili faaliyet ve tüketim verileri kullanılarak hesaplanabilir.

Düzenli olarak gerçekleştirilen hesaplamalar kuruluşun yıllar içerisindeki sera gazı performansının karşılaştırılmasına ve azaltım çalışmalarının takip edilmesine yardımcı olur.

Karbon Ayak İzi Hesaplama ile Doğrulama Aynı Şey midir?

Hayır.

Karbon ayak izi hesaplama ve raporlama, kuruluşun sera gazı envanterinin oluşturulması ve emisyon miktarlarının hesaplanması sürecidir.

Karbon ayak izi doğrulama ise hazırlanan sera gazı beyanı ve ilgili kayıtların bağımsız bir doğrulama sürecinde değerlendirilmesidir.

Bu nedenle kuruluş öncelikle hesaplama ve raporlama çalışmasını gerçekleştirir. Doğrulama talep edilmesi halinde hazırlanan sera gazı envanteri daha sonra doğrulama sürecine alınabilir.

ISO 14064 doğrulama süreci hakkında ayrıntılı bilgi için ISO 14064 Karbon Ayak İzi Doğrulama sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Karbon Ayak İzi Hesaplamasını Kimler Yaptırabilir?

Kurumsal karbon ayak izi hesaplaması belirli bir sektörle sınırlı değildir.

Başta;

• üretim kuruluşları,

• ihracatçı firmalar,

• otomotiv ve yan sanayi,

• metal ve makine sektörü,

• plastik ve ambalaj üreticileri,

• tekstil firmaları,

• gıda üreticileri,

• kimya sektörü,

• enerji kuruluşları,

• lojistik firmaları,

• inşaat kuruluşları,

• hizmet ve teknoloji şirketleri

olmak üzere sera gazı emisyonlarını belirlemek ve raporlamak isteyen kuruluşlar karbon ayak izi çalışması gerçekleştirebilir.

Özellikle müşterilerinden karbon emisyon bilgisi talebi alan veya uluslararası tedarik zincirlerinde faaliyet gösteren kuruluşlar açısından kurumsal sera gazı envanterinin oluşturulması önem kazanmıştır.

Karbon Ayak İzi Hesaplama Neden Yapılır?

Kuruluşların karbon ayak izi hesaplama nedenleri farklılık gösterebilir.

Çalışma;

• mevcut sera gazı emisyonlarının belirlenmesi,

• müşteri taleplerinin karşılanması,

• ihracat ve tedarik zinciri gereklilikleri,

• sürdürülebilirlik çalışmalarının desteklenmesi,

• emisyon azaltım hedeflerinin belirlenmesi,

• çevresel performansın izlenmesi,

• kurumsal raporlama,

• bağımsız doğrulamaya hazırlık

amaçlarıyla gerçekleştirilebilir.

Karbon ayak izinin hesaplanması, kuruluşun emisyon azaltım çalışmalarını hangi alanlarda yoğunlaştırması gerektiğinin belirlenmesine de yardımcı olur.

ISO 14064-1 Karbon Ayak İzi Hesaplama Danışmanlığı

Kurumsal karbon ayak izi çalışmasının güvenilir olması için yalnızca tüketim verilerinin toplanması yeterli değildir.

Kuruluş sınırlarının doğru belirlenmesi, emisyon kaynaklarının değerlendirilmesi, uygun verilerin kullanılması ve hesaplama sonuçlarının izlenebilir şekilde raporlanması gerekir.

YYS Danışmanlık olarak ISO 14064-1 kapsamında kurumsal karbon ayak izi hesaplama ve raporlama çalışmalarında kuruluşlara danışmanlık desteği sağlıyoruz.

Hizmet kapsamı kuruluşun;

faaliyet alanı, çalışan sayısı, lokasyon sayısı, organizasyon yapısı, emisyon kaynakları ve raporlama ihtiyacı

değerlendirilerek belirlenmektedir.

Kurumsal Karbon Ayak İzi Hesaplama Teklifi

Kurumsal karbon ayak izi hesaplama hizmeti fiyatlandırması her kuruluş için aynı değildir.

Çalışmanın kapsamının belirlenmesinde;

• lokasyon sayısı,

• faaliyet alanı,

• organizasyon yapısı,

• emisyon kaynaklarının çeşitliliği,

• veri yapısı,

• hesaplama kapsamı,

• raporlama dönemi,

• doğrulama talebi

gibi unsurlar dikkate alınabilir.

Kuruluş bilgilerinin değerlendirilmesinin ardından ISO 14064-1 Kurumsal Karbon Ayak İzi Hesaplama ve Raporlama Hizmeti için çalışma kapsamı ve teklif oluşturulabilir.

Kuruluşunuzun karbon ayak izini hesaplamak, ISO 14064-1 sera gazı envanterini oluşturmak ve doğrulama sürecine hazırlanmak için YYS Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.