Sık Sorulan Sorular

Küresel tedarik zincirlerinde yer almak isteyen firmalar için SEDEX denetimleri artık yalnızca bir tercih değil, çoğu zaman zorunlu bir ön koşul. Özellikle Avrupa ve İngiltere merkezli alıcılar, tedarikçilerin etik çalışma koşulları, insan hakları, iş güvenliği ve çevresel etki gibi kriterleri karşıladığını görmek istiyor.

Peki SEDEX (SMETA) denetimine nasıl hazırlanılır?
Bu yazımızda 2025 yılı itibariyle güncel beklentilere uygun pratik bir yol haritası sunuyoruz.

SEDEX Nedir?

SEDEX (Supplier Ethical Data Exchange), firmaların:

• Etik ticaret uygulamaları,

• Çalışma koşulları,

• İş sağlığı ve güvenliği,

• Çevresel yönetim,

• İş etiği

konularındaki performansını kayıt altına almasını ve üçüncü taraf denetçilerce (örneğin SMETA denetimi ile) değerlendirilmesini sağlayan etik denetim platformudur.

SEDEX Denetim Türleri

1. 2 Pillar Denetim (İkili):

   • İş sağlığı ve güvenliği

   • Çalışma koşulları

2. 4 Pillar Denetim (Dörtlü):

   • Yukarıdakilere ek olarak:

     • İş etiği

     • Çevresel yönetim sistemi

Firmaların çoğu, müşteri talebine göre 4 Pillar denetime hazırlanmaktadır.

SEDEX 7.0 ile Gelen Yenilikler (2024 – 2025)

SMETA v7.0 sürümü ile birlikte şu kritik değişiklikler yürürlüğe girmiştir:

• Gelişmiş RBA (Responsible Business Alliance) uyumu

• Çocuk işçiliği risk değerlendirmesi zorunluluğu

• Taciz ve ayrımcılığa karşı prosedürlerin kanıtlanabilir olması

• Etik ihlal bildirimi mekanizmalarının işlevselliği denetlenmesi

2025 yılı itibariyle denetimlerde bu konular daha görünür şekilde sorgulanmaktadır.

SEDEX Denetimine Hazırlıkta Atılması Gereken Temel Adımlar

1. Kapsam Belirleme
   → Denetim hangi lokasyonda, hangi faaliyetler için yapılacak?

2. Yasal Uyum Gözden Geçirmesi
   → Çalışma saatleri, fazla mesai, ücret bordroları ve SGK kayıtları kontrol edilmeli

3. Politika ve Prosedür Hazırlıkları

   • İş sağlığı ve güvenliği politikası

   • Taciz ve ayrımcılığı önleme prosedürü

   • Çevre yönetim politikası

   • Şikâyet/ihbar mekanizması

4. Çalışan Görüşmeleri İçin Hazırlık
   → Denetçiler çalışanlarla birebir görüşür. Personelin haklarını bilmesi önemlidir.

5. Fiziksel Ortamın Düzenlenmesi
   → Acil çıkışlar, ilk yardım malzemeleri, tehlike etiketlemeleri, yangın söndürme ekipmanları gibi noktalar denetlenir.

6. Tedarikçi Sorumluluğu ve Sözleşmeleri
   → Alt işverenlerin etik uyumu da gözden geçirilmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

• Evrakların güncel olmaması

• Çalışanların denetime hazırlıksız olması

• Yazılı olmayan uygulamaların "varsayılması"

• İşyeri ortamında fiziksel güvenlik önlemlerinin eksikliği

YYS Danışmanlık Olarak Neler Sunuyoruz?

SEDEX denetimi sürecinde:

• Denetim öncesi GAP analizi ve hazırlık çalışmaları

• Gerekli tüm politika, prosedür ve talimatların hazırlanması

• Personel bilgilendirme ve mülakat simülasyonları

• Fiziki ortam uygunluk denetimi

• Denetim günü destek ve denetim sonrası düzeltici faaliyet danışmanlığı

hizmetlerini sunmaktayız.

Unutmayın:
Denetim günü geldiğinde değil, denetim istemeden önce hazırlıklı olmak fark yaratır.