ISO 9001’de Süreç Yaklaşımı Nasıl Kurulur?
2025 Uygulamalı Kalite Rehberi
ISO 9001:2015 standardı, kuruluşların bir süreç yaklaşımıyla yönetim sistemi kurmasını şart koşar.
Ancak birçok firma hâlâ bölümler arası ayrım yaparken, süreç odaklı düşünmeyi tam anlamıyla uygulamakta zorlanır.
Bu rehberde, 2025 yılı itibariyle ISO 9001’e uygun şekilde süreç yaklaşımı nasıl kurulur, adım adım açıklıyoruz.
Süreç Yaklaşımı Nedir?
Süreç yaklaşımı; kuruluşta gerçekleştirilen faaliyetlerin birbirine bağlı birer süreç olarak ele alınması, bu süreçlerin girdilerden çıktılara dönüşümüne odaklanılması ve sürekli iyileştirilmesidir.
Bölüm odaklı yapıdan farklı olarak süreç odaklı yaklaşımda, odak “kim yapıyor?” değil, “nasıl yapılıyor ve ne sonuç alınıyor?” sorusudur.
ISO 9001'e Göre Süreç Kurulum Adımları
Süreçlerin Tanımlanması
Kuruluşta yürütülen tüm süreçler belirlenmelidir:
-
Ana süreçler (ürün/hizmet üretimi, satış, sevkiyat)
-
Destek süreçleri (İK, satın alma, bakım, bilgi yönetimi vb.)
-
Yönetim süreçleri (strateji, performans izleme, YGG)
Süreç haritası çizmek, bu adımda görselleştirme sağlar.
Süreçlerin Sahiplerinin Belirlenmesi
Her sürecin bir sorumlusu (sahibi) olmalıdır.
Bu kişi, sürecin performansından, kayıtlarının tutulmasından ve sürekli iyileştirmesinden sorumludur.
Girdi – Çıktı İlişkilerinin Belirlenmesi
Her sürecin:
-
Girdisi: Sürecin başlatılması için gereken bilgi, belge, malzeme vb.
-
Çıktısı: Süreç sonunda elde edilen hizmet, ürün, bilgi vb.
açıkça yazılmalıdır.
Süreç Performans Kriterlerinin Tanımlanması
-
Hedefler
-
İzlenecek metrikler (örneğin: teklif dönüş oranı, sevkiyat süresi, şikayet oranı)
-
Riskler ve fırsatlar
???? Performans göstergeleri, yönetim gözden geçirme toplantılarında analiz edilir.
Süreçlerin İzlenmesi ve İyileştirilmesi
-
İç tetkikler
-
Gözden geçirme toplantıları
-
Düzeltici faaliyetler
-
Geri bildirimler
ile süreçlerin sürekli iyileştirilmesi sağlanmalıdır.
Süreç Haritası Örneği
Müşteri Talebi → Teklif Süreci → Sipariş Yönetimi → Üretim → Kalite Kontrol → Sevkiyat
Destek süreçler: Satın Alma, Bakım, İK, Bilgi Teknolojileri
Yönetim süreçleri: İç Tetkik, YGG, Hedef İzleme, Risk Yönetimi
Önerilen Belgeler
-
Süreç Haritası
-
Süreç Tanım Kartları (girdi, çıktı, ölçüm, sorumlu)
-
Süreç Performans Göstergeleri Listesi
-
Süreç Risk Analizi
-
Süreç İyileştirme Kayıtları
Denetimlerde Sık Sorulan Sorular
| Soru | Aranan Kanıt |
|---|---|
| Süreçler nasıl tanımlandı? | Süreç haritası, süreç tanım kartları |
| Hedefler neye göre belirleniyor? | Süreç KPI tabloları |
| Süreç performansı nasıl izleniyor? | Takip raporları, analizler |
| Süreçler arasında bağlantı var mı? | Girdi/çıktı ilişkileri, etkileşim haritası |
YYS Danışmanlık ile Ne Sağlıyoruz?
-
Kuruma özel süreç haritası ve etkileşim şeması hazırlanması
-
Süreç tanım kartlarının oluşturulması
-
Performans göstergesi belirleme ve izleme desteği
-
Süreç risk analizlerinin yapılması
-
İç tetkik ve yönetim gözden geçirme süreci hazırlıkları
Sonuç
Süreç yaklaşımı, ISO 9001’in sadece bir belge değil, işletme yönetim sistemi olmasını sağlar.
Doğru kurulmuş ve yönetilen süreçler sayesinde müşteri memnuniyeti, verimlilik ve sürekli iyileştirme garanti altına alınır.
