ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi
ISO 45001 Nedir?
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi, kuruluşların çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak, iş kazaları ve meslek hastalıklarını önlemek, iş sağlığı ve güvenliği risklerini sistematik olarak yönetmek ve İSG performansını sürekli iyileştirmek amacıyla uygulayabilecekleri uluslararası yönetim sistemi standardıdır.
ISO 45001; kuruluşun büyüklüğü, faaliyet alanı veya çalışan sayısından bağımsız olarak üretim, inşaat, enerji, lojistik, hizmet, teknoloji, sağlık ve diğer sektörlerde uygulanabilir.
Standardın temel amacı yalnızca meydana gelen iş kazalarının yönetilmesi değil, tehlikelerin önceden belirlenmesi, İSG risklerinin azaltılması ve güvenli ve sağlıklı çalışma ortamlarının oluşturulmasıdır.
ISO 45001:2018 mi, TS EN ISO 45001:2023 mü?
Türkiye'de yapılan araştırmalarda TS EN ISO 45001:2023 ifadesiyle karşılaşılabilmektedir.
Burada iki farklı tarih birbirine karıştırılmamalıdır.
Uluslararası ISO standardının güncel temel baskısı ISO 45001:2018 – Occupational health and safety management systems – Requirements with guidance for use standardıdır.
Türkiye'de ise standardın ulusal kabulü TS EN ISO 45001:2023 referansıyla görülebilmektedir.
Bu nedenle ISO 45001 belgelendirme süreçlerinde kullanılan standardın baskısı ve belgelendirme kuruluşunun güncel uygulaması dikkate alınmalıdır.
ISO 45001 Standardı Yenileniyor mu?
Evet.
ISO, ISO 45001'in ikinci baskısı üzerinde çalışmaktadır. Yeni sürüm halen taslak aşamasındadır ve mevcut ISO 45001:2018 standardının yerini alması planlanmaktadır.
Yeni ISO 45001 sürümünün 2027 yılında yayımlanması beklenmektedir.
Bu nedenle mevcut ISO 45001 belgeli kuruluşların bugün için belgelerini değiştirmeleri veya yeni standarda geçiş yapmaları gerekmemektedir.
Yeni standardın resmi olarak yayımlanmasının ardından uygulanacak geçiş şartları ve takvimi doğrultusunda mevcut ISO 45001 belgelerinin yeni sürüme geçişi planlanacaktır.
ISO 45001 ve İklim Değişikliği
ISO yönetim sistemi standartlarında iklim değişikliğinin kuruluşların bağlamı içerisinde değerlendirilmesine yönelik değişiklikler gerçekleştirilmiştir.
ISO 45001 için ISO 45001:2018/Amd 1:2024 – Climate action changes yayımlanmıştır.
Bu değişiklik kapsamında kuruluşların iklim değişikliğinin kendi İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri açısından ilgili bir konu olup olmadığını değerlendirmeleri gerekmektedir.
Örneğin kuruluşun faaliyetlerine göre;
-
aşırı sıcaklıklar,
-
aşırı hava olayları,
-
çalışma ortamındaki değişiklikler,
-
açık alanda çalışan personelin maruziyeti,
-
doğal afet riskleri,
-
çalışma koşullarındaki iklim kaynaklı değişiklikler
İSG açısından değerlendirmeye konu olabilir.
ISO 45001 Belgesi Nedir?
ISO 45001 Belgesi, kuruluşun İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sisteminin ilgili ISO 45001 gerekliliklerine uygun olarak oluşturulduğunun ve uygulandığının bağımsız bir belgelendirme kuruluşu tarafından değerlendirilmesi sonucunda düzenlenen yönetim sistemi belgesidir.
ISO 45001 belgesi kuruluşun;
-
İSG tehlikelerini belirlediğini,
-
risk ve fırsatlarını değerlendirdiğini,
-
yasal yükümlülüklerini takip ettiğini,
-
çalışanların katılımını sağladığını,
-
operasyonel kontroller oluşturduğunu,
-
acil durumlara hazırlandığını,
-
İSG performansını takip ettiğini,
-
sistemi sürekli iyileştirdiğini
göstermeye yardımcı olur.
ISO 45001 Belgesi Nasıl Alınır?
ISO 45001 belgesi almak isteyen kuruluşun öncelikle standardın gerekliliklerine uygun bir İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi oluşturması ve uygulaması gerekir.
Belgelendirme süreci genel olarak;
-
Kuruluş ve faaliyet kapsamının belirlenmesi,
-
Mevcut durum analizinin gerçekleştirilmesi,
-
İSG tehlike ve risklerinin değerlendirilmesi,
-
Yasal ve diğer şartların belirlenmesi,
-
Gerekli politika, prosedür ve süreçlerin oluşturulması,
-
Çalışanların bilgilendirilmesi ve katılımının sağlanması,
-
İSG amaç ve hedeflerinin oluşturulması,
-
Operasyonel kontrollerin uygulanması,
-
Acil durum hazırlıklarının gerçekleştirilmesi,
-
İç tetkikin yapılması,
-
Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantısının gerçekleştirilmesi,
-
Belgelendirme başvurusunun yapılması,
-
Belgelendirme denetiminin gerçekleştirilmesi,
-
Varsa uygunsuzlukların kapatılması,
-
Belgelendirme kararının ardından sertifikanın düzenlenmesi
aşamalarından oluşmaktadır.
ISO 45001 Belgelendirme Denetimi
İlk belgelendirme süreci genel olarak Aşama 1 ve Aşama 2 denetimi olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilir.
Aşama 1 Denetimi
Kuruluşun kapsamı, faaliyetleri, dokümantasyonu ve İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sisteminin belgelendirme denetimine hazırlık durumu değerlendirilir.
Aşama 2 Denetimi
Sistemin kuruluş içerisinde etkin olarak uygulanıp uygulanmadığı incelenir.
Denetim sırasında kuruluşun faaliyetlerine göre;
-
İSG risk değerlendirmeleri,
-
yasal şartlar,
-
çalışan katılımı ve danışma süreçleri,
-
eğitim kayıtları,
-
iş kazası ve ramak kala kayıtları,
-
kişisel koruyucu donanım uygulamaları,
-
operasyonel kontroller,
-
periyodik kontroller,
-
acil durum planları,
-
tatbikat kayıtları,
-
performans göstergeleri,
-
iç tetkik,
-
Yönetimin Gözden Geçirmesi,
-
uygunsuzluk ve düzeltici faaliyetler
incelenebilir.
ISO 45001 Belgesi İçin Gerekli Dokümanlar
ISO 45001 kapsamında hazırlanması gereken doküman ve kayıtlar kuruluşun faaliyet alanı, büyüklüğü ve İSG risklerine göre değişebilir.
Genel olarak;
-
İSG Politikası,
-
kapsam,
-
kuruluş bağlamı,
-
ilgili taraf analizi,
-
tehlike ve risk değerlendirmeleri,
-
yasal şartlar listesi,
-
İSG amaç ve hedefleri,
-
görev, yetki ve sorumluluklar,
-
eğitim kayıtları,
-
operasyonel kontrol kayıtları,
-
acil durum planları,
-
tatbikat kayıtları,
-
iş kazası ve ramak kala kayıtları,
-
izleme ve ölçüm kayıtları,
-
iç tetkik kayıtları,
-
Yönetimin Gözden Geçirmesi kayıtları,
-
uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet kayıtları
belgelendirme sürecinde değerlendirilebilir.
ISO 45001 Belgesini Kimler Alabilir?
ISO 45001 standardı her büyüklükte ve sektörde kuruluş tarafından uygulanabilir.
Özellikle;
-
İnşaat firmaları,
-
Üretim kuruluşları,
-
Makine ve metal sanayi,
-
Otomotiv ve yan sanayi,
-
Enerji kuruluşları,
-
Kimya ve plastik sektörü,
-
Lojistik ve taşımacılık şirketleri,
-
Depolama kuruluşları,
-
Mühendislik firmaları,
-
Tesis yönetim şirketleri,
-
Hizmet kuruluşları,
-
Kamu kurumları
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemini uygulayabilir ve belgelendirme talebinde bulunabilir.
ISO 45001 Belgesi Kaç Yıl Geçerlidir?
ISO 45001 yönetim sistemi belgelendirmesinde genel olarak 3 yıllık belgelendirme döngüsü uygulanır.
Ancak ISO 45001 belgesinin alınması, kuruluşun üç yıl boyunca herhangi bir denetime girmeyeceği anlamına gelmez.
Belgelendirme döngüsü genel olarak;
İlk yıl: Belgelendirme denetimi
İkinci yıl: 1. gözetim / ara denetim
Üçüncü yıl: 2. gözetim / ara denetim
Üç yıllık döngünün sonunda: Yeniden belgelendirme / re-sertifikasyon
şeklinde yürütülür.
Belgenin devamlılığı için kuruluşun İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemini etkin olarak uygulamaya devam etmesi ve yıllık gözetim denetimlerini başarıyla tamamlaması gerekir.
ISO 45001 Belgesi Fiyatı
ISO 45001 belgelendirme fiyatı her kuruluş için aynı değildir.
Belgelendirme ücretinin belirlenmesinde;
-
çalışan sayısı,
-
faaliyet alanı,
-
İSG risk seviyesi,
-
lokasyon sayısı,
-
vardiya yapısı,
-
belgelendirme kapsamı,
-
ilk belgelendirme veya yeniden belgelendirme durumu,
-
entegre yönetim sistemi bulunup bulunmadığı
gibi faktörler dikkate alınmaktadır.
ISO 45001 belgelendirme fiyatının doğru şekilde hesaplanabilmesi için kuruluş bilgilerinin değerlendirilmesi gerekir.
ISO 45001, ISO 9001 ve ISO 14001 Entegre Belgelendirme
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi; ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi ile birlikte entegre olarak uygulanabilir.
Özellikle ihale, tedarikçi yeterlilik ve kurumsal müşteri süreçlerinde üç standardın birlikte talep edilmesi yaygındır.
Kuruluşlar;
ISO 9001 + ISO 14001 + ISO 45001
standartlarını entegre bir yönetim sistemi içerisinde kurabilir ve belgelendirme süreçlerini birlikte planlayabilir.
Bu yaklaşım ortak prosedürlerin, iç tetkiklerin ve Yönetimin Gözden Geçirmesi faaliyetlerinin birlikte yönetilmesini sağlayarak sistemin daha verimli işletilmesine yardımcı olabilir.
ISO 45001 Belgelendirme Süreci – YYS Danışmanlık
YYS Danışmanlık olarak ISO 45001 belgelendirme sürecinin planlanması ve yürütülmesinde kuruluşlara destek sağlıyoruz.
Kuruluşun mevcut durumuna göre süreç;
kuruluş bilgilerinin alınması → belgelendirme kapsamının belirlenmesi → teklif ve planlama → belgelendirme denetimi → varsa uygunsuzlukların kapatılması → belgelendirme kararı → sertifika
aşamalarıyla takip edilmektedir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sisteminiz henüz kurulmamışsa YYS Danışmanlık tarafından ISO 45001 danışmanlık, GAP analizi, eğitim, dokümantasyon, iç tetkik ve belgelendirme denetimine hazırlık hizmetleri de sağlanmaktadır.
ISO 45001 danışmanlık hizmetlerimizin ayrıntıları için ISO 45001 Danışmanlık Hizmeti sayfamızı inceleyebilirsiniz.
ISO 45001 Belgesi Teklifi Alın
ISO 45001 belgesi almak isteyen kuruluşların;
faaliyet alanı, çalışan sayısı, lokasyon bilgileri, mevcut ISO belgeleri ve talep edilen belgelendirme kapsamını
iletmeleri sonrasında belgelendirme süreci ve fiyatlandırma planlanabilir.
YYS Danışmanlık olarak ISO 45001 belgelendirme sürecinin başvurudan denetime ve sertifika aşamasına kadar takip edilmesinde kuruluşlara destek sağlıyoruz.
ISO 45001 belgelendirme ve danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
ISO 45001 Yeni Revizyonunu Takip Ediyoruz
ISO 45001 standardının ikinci baskısına ilişkin revizyon çalışmaları devam etmektedir.
Yeni standardın yayımlanmasının ardından mevcut ISO 45001 belgelerinin geçiş şartları, geçiş süresi ve dokümantasyon değişiklikleri YYS Danışmanlık tarafından ayrıca takip edilerek duyurulacaktır.
Mevcut ISO 45001 belgeli kuruluşların yeni standart yayımlanmadan önce herhangi bir geçiş işlemi gerçekleştirmesine gerek bulunmamaktadır.